ملمع شعری است یک مصراع یا بیت آن فارسی و مصراع یا بیت دیگر آن عربی ، ترکی یا به زبانی دیگر باشد . مبتکر ملمع رابعۀ نیت قزداری بود . سعدی و حافظ نیز اشعار ملمع فراوان و زیاد دارند .

   حافظ گوید :

   الا یا ایها الساقی ادرکاساً و ناولها     که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها 

  تصنیف ـ شعری است که روی آهنگ موسیقی و در وزن های مختلف ساخته می شود و وزن آن تابع آهنگ است و اکنون تصنیف را ترانه هم می گویند .

 از پیشگامان تصنیف سازی در ایران میرزا علی اکبر شیدا و میرزا ابوالقاسم عارف قزوینی را میتوان نام برد .