|
فرهنگ و هنر -
موسیقیدانان معاصرایرانی
|
|
سه شنبه ، 3 آذر 1388 ، 09:22 |
موسیقی دانان معاصر ایرانی نائب اسدالله ـ استاد مسلم نی ، با این ساز ساده، تمام اصواتی را که اداره می کرد بیرون می آورد . گذشته از دستگاهها و نغمات ایرانی ،بعضی آهنگها فرنگی را نیز با نی می نواخت . کسانی که در مصری بوده اند و نظرشان درموسیقی مورد اعتماد است. وی را در فن خود با استادان بزرگی چون سماع حضور و آقا حسین قلی ، همطراز دانسته اند . وی شاگرد ابراهیم آقا باشی است و در مقام وی همین بس ، گه گفته بود « من نی را از آغل گوسفند به دربار پادشاه بردم ». شاگرد مشهوری وی مهدی نوائی ، حسن کسائی نی را نزد نوائی آموخته است . آقا حسین قلی ـ فرزند آقا علی اکبر خان تارزن ناصرالدین شاه ، بین سالهای 1224 تا 1234 خورشیدی متولد شده . وی نخست نزد برادر خود میرزا عبدالله و سپس پیش عمویش آقا غلامحسین به نواختن تارمشغول شد ،و آنقدر تمرین و ممارست کردتا استاد مشهور زمان شد . وی و برادرش میرزا عبدالله ، پدر احمد عبادی استاد سه تار هردو از نوازندگان دربار ناصرالدین شاه بوده اند و فرزند وی استاد علی اکبر شهناز اکنون از استادان به نام سه تاراست. وفات وی در حدود سال 1294 خورشیدی اتفاق افتاده است . اسماعیل زاده ـ فزرند اسماعیل خان کمانچه کش از شاگردان عموی خود قلی خان بود و در آغاز جزء دسته مطربهای سرپولک تهران به شمار می رفت . در زمان وی چون نواختن ویولن مرسوم شداغلب کسانی که می خواستند ، ویولن بنوازند از کلاس درس او استفاده می کردند از شاگردان او کسانی که کمانچه می آموخته اند ، عبارتنداز : حسین یاحقی و بهاری،و کسانی که ویولن مس زدند و شهرت پیدا کردند عبارتند از :ابوالحسن صبا و رضا محجوبی . او در سال 1320 درسن بین 50 تا 60 سالگ در گذشت . تهرانی ـ به سال 1297 درتهران متولد شد، پس از طی دوران کودکی چون به موسیقی علاقمند بود ،نزد حسین خان اسماعیل زاده ، استاد کمانچه به آموختن مقدمات موسیقی و ضرب مشغول شد و سپس د رمحضر استاد ابوالحسن صبا به تکمیل آن همت گماشت . تهرانی ، موسیقی علمی و نت را نزد روح الله خالقی آموخته و مرهون محبت های اوست او درهنر ستان موسیقی ملی تدریس می کند . روح الله خالقی ـ مرحوم خالقی در سال1285 به دنیا آمد . او از شاگردان وزیری و پیرو مکتب او بود . خالقی اصالت موسیقی ایرانی را به خصوص از حیث مشخصاتی ، که درربع پرده ها و مقام های ایرانی وجود دارد حفظ و ثبت کرد و به این طریق از تباهی و ازبین رفتن آنها جلوگیری کرد . از کارهای خالقی «می ناب» و « آه سحر» برای آواز و ارکستر ،چند اتودبرای ویولن به نام رنگارنگ و چند تصنیف و ترانه ی محلی برای ارکستر تنظیم شده است . خالقی در تئوری موسیقی ایرانی دو جلد کتاب به نام « نظری به موسیقی » نوشته ، که ارزش بسیار دارد . خالقی در سال 1344 درگذشت . درویش خان ـ غلامحسین درویش ، فرزند حاج بشیر ، در سال 1251 خورشید متولد شد . درویش خان تار را نزد آقا حسین قلی خان ، بزرگترین استاد تار فراگرفت و بهترین شاگرد او به شمار می رفت. بعدا ً وارد دستگاه شعاع السلطنه پسر مظفرالدین شاه قاجارشد .و جز نوازندگان مخصوص وی قرار گرفت . پس از چندی ازدستگاه شاهزاده ای قاجار خارج شد و در منزل خود کلاس موسیقی را تشکیل داد . قبل از درویش خان تارپنج سیم داشت . دوسیم سفید ،دو سیم زرد و یک سیم بم ، وی یک سییم سفید هم بین زرد و بم اضافه کرد و آن را سیم کش نامید و این کار را از سه تار که دارای آن سیم بود تقلید کرد . درویش خان درسال 1305 دراثر تصادف درشکه ای با اتومیبل ، به علت خون ریزی مغزی در گذشت . سماعی ـ حبیب سماعی در سال 1280 متولد شد. از چهار سالگی نواختن سنتور و ضرب را نزد پدرش سماع حضور آموخت . از وی جز چند صفحه که درحدود سال 1300 یا پروانه خواننده ی مشهور آن زمان « که در جوانی به مرض سل در گذشت » . اثری در دست نیست . سماعی در 20 تیرماه 1325 درگذشت . مشیرهمایون شهردار ـ در سال 1264 متولد شده او نخستین پیانیست بزرگ ایرانی است که آکردهای پیانو در موسیقی ایرانی را وارد کرده . مشیرهمایون از روی قواعد سنتور تکنیک پیانو ایرانی را به وجود آورد و چهارمضرابهای به سبک سنتور برای پیانو ساخت ،به علاوه چند یپش درآمد برای دشتی ، شور ، اصفهان و همایون تصنیف کرده است . صبا ـ ابوالحسن صبا ، فرزند کمال السلطنه ، به سال 1281 خورشیدی متولد شده ، پدرش اولین مشوق وی به فراگرفتن موسیقی بود ، نخستین استاد صبا ، مرحوم میرزا عبدالله ، برادر آقا حسینقلی بود . که تار را به وی آموخت اما صبا بعدها ، نواختن این ساز را در مکتب درویش خان تکمیل کرد . سپس سنتور را از علی اکبرشاهی ،ضرب را از حاجی خان ، کمانچه را از حسن اسماعیل زاده و ویولن را از حسین هنگ آفرین فرا گرفت و در سال 1302 به مدرسه ی موسیقی علینقی وزیری رفت و از آن جا فارق التحصیل شد . صبا تألیفات زیادی در موسیقی دارد ، که مورد استفاده هنرجویان موسیقی قرار می گیرد . وی در شب 29 آذر سال1336 در اثر پاره شدن یکی از شریانهای اصلی قلب در گذشت . عبادی ـ فرزند میرزا عبدالله و برادر زاده ی آقا حسین قلی خان به سال 1285 متولد شد ، و هنگامی که بیش از 28 سال نداشت با قرار گرفتن ضرب ترانه های ضربی موسیقی آشنا گردید و سپس شروع به آموختن سه تار کرد و در همین اوان پدرش وفات یافت . وی ناچار ، نزد خواهرانش که از تعلیمات پدر برخوردار شده بودند اصول نوازندگی را آموخت . طاهر زاده ـ در سال 1261 خورشیدی در اصفهان متولد شد. در سن هفده سالگی به تهران آمد و نزد حسام السلطنه قاجار ، که جوان صاحبدلی بود شروع به آموختن کرد . به این ترتیب که ضبط صفحه به خارج سفر کرد . طاهر زاده تنها کسیست که درمیان خوانندگان قدیم سبک ممتازی دارد. طاهر زاده در شهریورماه سال 1334 در گذشت . محجوبی ـ مرتضی محجوبی ، فرزند عباسعلی ناظر ، در سال 1279 درتهران متولد شد .محیط مناسسب خانوادگی ، وی به سوی موسیقی کشاند . ابتدا نزد حسین هنگ آفرین و سپس نزد «مفخم الممالک» به آموختن پیانو مشغول گردید . ابتدا در کافه ی پدرش در لاله زار پیانو می نواخت و سپس در سن ده سالگی کنسرتی در سینما فاروس از طرف عده ای از هنرمندان ، از جمله حسین اسمعیل زاده ،مفخم و حاجی ضرب گیر داده شده بود ، پیانو نواخت . محجوبی نوازنده ی منحصربه فردی است که آوازها و نغمات ایرانی را باروش مطلوب ، در روی پیانو می نواخت . محجوبی در سال 1344 زندگی را بدرود گفت . جواد معروفی ـ در سال 1291 در تهران متولد شد. او از پیانیست های بزرگ ایرانی است . که در مکتب وزیری تحصیل کرده است و با استفاده از تکنیک موسیقی غربی جلوه ی تازه ای به موسیقی پیانوی ایرانی داده است . بعضی از قطعات پیانوی معروفی بسیارساده است . ولی درعین سادگی زیبائی و لطف خاصی دارد ،اما آثار بزرگ او در پیانو راپسوری شماره 1 در اصفهان ، راپسوری شماره ی 2 در همایون و راپسوری شماره ی 3 در ماهور است . برای ارکستو نیز چهار مضراب دشتی ، کوهستانی ، ژیلا و کوکو بیشتر اهمیت دارد از آخرین کارهای معروفی کنسرتوی پیانو در چهاردستگاه است . که هنوز به پایان نرسیده است . علینقی وزیری ـ فرزند موسی خان میر پنج ، سال 1266 خورشیدی ، در تهران متولد شده . از استادان مسلم و بی نظیر موسیقی است و شهرت و هنر وی . نواختن تاربی نیاز از توصیف است . وی از سن 15 سالگی به آموختن موسیقی نزد دائی خود مشغول شد و به تشویق و توصیه دکتر قزل ایاغ تار را به عنوان ساز اختصاصی خویش برگزید اولین درس نت خوانی را از سن لوئی بود . قسمت موسیقی نظری و مقدمات هم آهنگی را آموخت . وزیری ، در مدت یکسال و نیم ، موفق شد تمام ردیف هفت دستگاه میرزا عبدالله را با نت بنویسد . در سال 1302 وزیری مدرسه ی موسیقی را دائر کرد . و از شاگردان برجسته ی ی وی ،جواد معروفی ، روح الله خالقی را باید نام برد.
|
|
LAST_UPDATED2 |