|
مشاوره -
خود باوری زنان
|
|
يكشنبه ، 3 مرداد 1389 ، 08:24 |
فصل شانزدهم
شناخت محدودیتهایمان
آیرین که یک کارگزار سهام بود ، برای روان درمانی به من مراجعه کرد . او به شدت احساس گناه می کرد چون خود را در خود کشی نزدیکترین دوستش مقصر می دانست . آیرین از دوست نا امیدش خواهش کرده بود که به پزشک مراجعه کند ولی او امتناع ورزیده بود . او ساعتهای متمادی بسیاری را با دوستش گذرانده بود تا سعی کند او را از رنجی که داشت خلاصی دهد ولی هیچ سودی نداشت . او باگریه به من گفت : اگر فقط می توانستم راهی پیدا کنم تا به طریقی به او امید دهم ... ".
با صحبتهایی که درباره ی این مشکل با او داشتم ، دریافتم که او ارزش زیادی برای " یاری رسان " بودن قابل است . او ناخودآگاه تصور می کرد که قدرت و توانایی بسیاری دارد یا باید داشته باشد . وقتی دوستش با خوردن یک شیشه قرص خواب خود کشی کرد ، خودباوری او یا به عبارت دیگر تصور او از خودباوری فرو ریخت ، چرا که آن خودباوری که مبنای آن توهم و خودفریبی باشد، واقعیت نیست .
آیرین همواره به احساس مسئولیت خود مباهات می کرد . اگر مشکلی پیش می آمد چه این مشکل مربوط به خودش یا کس دیگری ، مسئولیت حل آن را به عهده می گرفت . او از احساس شایستگی که می کرد و قدر دانی که بعد از حل مشکل از او به عمل می آمد ، لذت می برد . او تجریه ی اندکی از شکست داشت و زمانی که باشکست مواجه می شد ، که حالا به شکل خودکشی دوستش بروز کرده بود احساس می کرد که ویران شده است .
احساس مسئولیت یک فضیلت است . اما برای این که ما بتوانیم درک کنیم که می توانیم در مورد موضوعاتی مسئول باشیم که نسبت به آنها اختیار داریم ماباید بدانیم که چه چیزی در محدوده ی قدرت و توانایی ما قرار دارد و چه چیزی قرار ندارد . در غیر این صورت عقاید گمراه کننده در مورد مسئولیت می تواند برای ما بدبختی آور باشند .
واقعیت این است که ما مسئول اعمال و انتخابهای خود هستیم و نه اعمال و انتخابهای هیچ کس دیگر . ما ممکن است قادر باشیم ، بردیگران تاثیرگذار باشیم اما نمی توانیم افکار کسی را کنترل کنیم . ما نمی توانیم آنچه را که فرد دیگری فکر می کند یا انجام می دهد تعیین کنیم . ما باید بدانیم محدودیتهایمان کدامند . این همان چیزی بود که آیرین باید در روان درمانی در می یافت .
آیرین در هنگام کودکی ، مادرش را می دید که مراقبت کننده ای خستگی ناپذیر است و نه تنها از فامیل نزدیک بلکه از دوستان و آشنایان هم مراقبت می کند . او می دید که اگر برای فردی مشکلی پیش می آمد ، مادرش فورا جذب او می شدو مسئولیت پیدا کردن راه حل را برای او به عهده می گرفت و اگر موفق نمی شد غمگین و ناراحت می شد . او به من گفت : " من با این فکر که زن بودن به این معناست که نباید هیچ محدودیتی داشت ، بزرگ شدم . "
فلورانس مدبر اداری یک شرکت لوازم آرایشی بود .کارکنان او اغلب با مشکلاتی که حل آنها وظیفه ی خودشان بود ، به او مراجعه می کردند . برای فلورانس دادن جواب نه بسیار مشکل بود و بدین ترتیب ساعات زیادی را برای حل مشکلاتی که وظیفه ی دیگران بود ، صرف می کرد . وقتی که به او گفتم که وظایفی را که برای آنها استخدام شده انجام نمی دهد ، مثلا این که به جای ارائه راه حلهای آماده ، افراد را تهییج کند که مشکلاتشان را خودشان حل کنند . او پاسخ داد : البته ، حق باشماست ، اما چرا برای من مشکل است که به افرادی که از من تقاضای کمک می کنند ، جواب منفی بدهم ؟ من از این وحشت دارم که خود خواه به نظر برسم ، من صدای کشیشمان را به خاطر دارم که می گفت .
" زنان باید همیشه چیزی ببخشند ، نه این که چیزی بگیرند " .
من پرسیدم : "درمورد زنی که وظایف خود را انجام می دهد و انتظار دارد دیگران هم همین کار را بکنند ، چطور ؟ "
او با تردید پاسخ داد :" آیا فکر نمی کنید انجام این کار خلاف آداب زنانه باشد ؟ "
زنان اغلب در اجتماع تشویق می شوند که به صورت مراقبت کننده باشند و هیچ فرقی بین خود و دیگران قائل نباشند . مبارزه با چنین عقیده ای نیاز به شهامت و استقلال دارد . این کار نیاز به نه گفتن به نداهای دورنی شده ی نمادهای قدرت از زمان کودکی شخص دارد .
برای روشن شدن موضوع ، به فلورانس یک تمرین تکمیل جمله دادم .
من این فرازه را به او دادم ، " اگر آنگاه که می خواستم نه می گفتم و آنگاه که می خواستم بله می گفتم ... " و از او می خواستم که با تکرار این فرازه هردفعه جمله ی تکمیلی پایانی متفاوتی بنویسد . آنچه او گفت در ذیل آمده است :
اگر آنگاه که می خواستم نه می گفتم و آنگاه که می خواستم بله می گفتم ،آدم دیگری می شدم ؛ ممکن بود مردم مرا دوست نداشته باشند ؛کارهای بیشتری انجام می دادم ؛ از خودم مراقبت می کردم ؛ عزت نفس بیشتری پیدا می کردم کارکنانم رشد پیدا می کردند ؛ دیگر با آنها مانند بچه ها رفتار نمی کردم ، من خود ـ مسئولی هوشیارانه را می آموختم و آن را به افراد تحت سرپرستی ام هم آموزش می دادم .
بعضی اوقات افراد به عنوان راه فراری از به عهده گرفتن شایسته مسئولیت خود ، به نادرستی مسئولیت دیگران را بر عهده می گیرند ، آنها ناآگاهانه سعی می کنند که خود را در مشکلات دیگران گم کنند . وقتی به زنان گفته می شود که توجه به حقوقشان مساوی است با خود خواهی ، آنها تشویق می شوند که این گونه عمل کنند . اگر استقلال و خود مسئولی امری تحمیلی تلقی شود ، این اصل یا گفته می تواهند فریبنده باشد .
با وجود این عقاید گمراه کننده درباره ی مسئولیت ، منحصر به زنان نیست ، بعضی اوقات والدین یعنی پدران و مادران ، با این فکر که علیرغم تلاش صادقانه و وظیفه شناسی شان بچه ها آنطور که آنها امید داشتند پیشرفت نکرده اند ، خود را عذاب می دهند و احساس گناه می کنند .آنها تصور می کنند که قدرتی دارند که هیچ بشری ندارد . قدرت تعیین کردن آن چیزی که فرد دیگری انتخاب می کند . اگر بچه ها باید بیاموزند که کجا در برابر خشم والدین کوتاه بیایند ، والدینشان هم باید همان چیزی را که سعی می کنند به فرزندانشان بیاموزند ، ابتدا خود را فرا گیرند .
یعضی اوقات زنی ممکن است احساس نومیدی کند که چرا علیرغم این که حداکثر سعی خودرا کرده نتوانسته اعتیاد شوهرش را ترک دهد . بعضی اوقات هم ممکن است شوهری نومید شود چون علیرغم همه کوششها ، نتوانسته عادت همسرش را به مصرف قرصهای آرام بخش ترک دهد . آنها ممکن است با خود بگویند ـ اگر فقط می دانستم که چه کاری درست است یا باید چه می گفتم ـ گویی که قدرت مطلق می توانست در اختیارشان باشد اگر تنها به آن تلنگری می زدند . آنها ممکن است به آزادی و اختیار خود معتقد باشند ولی به اختیار همسرشان معتقد نیستند . آنها مرزهایی که هر انسانی را از انسانی دیگر جدا می کند ، نمی پذیرند .
یکی از معانی مسئولانه زیستن این است که مابدانیم مسئول چه چیزی هستیم و مسئول چه چیزی نیستیم . ماباید بدانیم که چه چیزی در معرض انتخاب ما قرار دارد و چه چیزی قرار ندارد ، چه چیزی درقدرت ما هست و چه چیزی نیست .بدون این درک ، ما نمی توانیم خود مسئولی هوشیارانه را تمرین کنیم و قادر نیستیم در برابر درخواستهاو تقاضاهای نامناسب دیگران ـ یا تقاضاهای نامناسبی که مابه عهده خود می گذاریم ، از خود محافظت کنیم .
|
علوم و فنون
فرهنگ و هنر
تاریخ و جغرافیا
تحلیل و تفسیر
دین و احکام
بهداشت و سلامت
آموزشی
اجتماعی
اقتصادی
فلسفه
مشاوره
دانستنی ها
