میرزا ابوالقاسم فراهانی فرزند میرزای بزرگ فراهانی مانند پدر مردی دانشمند و مدیر و کاردان بود و بعد از فوت پدر به وزارت عباس میرزا ولیعهد و نائب السلطنه در تبریز منصوب ولی بسعایت بدخواهان مدت سه سال از آن مقام معزول و دوباره در سال 1241 ه.ق به پیشکار آذربایجان و وزارت نائب السلطنه منصوب گردید . در ساغل 1249 که عباس میرزا مأمور سرکوبی حاکم هرات و فتح آن شهر گردید قائم مقام به همراهی ولیعهد و فرزند او محمّد میرزا به خراسان رفت و بعد از فوت فتحعلیشاه با بر دستی و مهارت تمام بر شاهزادگان مدعی سلطنت غلبه کرد و وسائل سلطنت محمّد شاه را فراهم کرد و قائم مقام به مقام صدارت نائل آمد و چون مردی لایق و کارآمد بود درباریان فاسد و متملق که نفع خود را در خطر میدیدند محمّد شاه رااز قدرت قائم مقام ترساندند . سرانجام توطئه درباریان موثر افتاد و قائم مقام روز 20 ماه صفر 1251 بامر شاه به باغ نگارستان احضار و به وسیلۀ اسماعیل خان قراجه داغی رئیس فراشان خفه شد . قائم مقام در نظم و نثرمقامی ارجمند دارد و منشأت او معروف است .