|
تاریخ و جغرافیا -
تاریخ ایران
|
|
شنبه ، 26 تیر 1389 ، 05:34 |
فتحعلیشاه قاجار باباخان معروف به فتحعلیشاه برادرزاده ی ۀقا محمد خان است که آقا محمد خان ولیعهد خود کرده بود در موقع قتل آقا محمد خان او حکمران فارس بود چون خبر رسید فورا به تهران حرکت کرد در آن وقت صادق خان شقاقی وعلیقلیخان برادر آقا محمد خان ادعای سلطنت کردند به زودی این فتنه ها خوابید و علیقلیخان و صادق خان فراری شدو محمد خاان زند نیز در بهبهان طغیان کرد ولی از قشون قاجار شکست خورد . در 1213 فتحعلیشاه پسر خود عباس میرزا را ولیعهد کرد و به آذربایجان فرستاد در 1228 تمام فتنه های داخلی را فرونشاند ولی گرفتار دول خارجی شد در آن زمان ناپلئون امپراطور فرانسه قصد تسخیر هندوستان را از راه ایران داشت و در 1220 ژوبر و در 1222 ژنرال گاردان را نزد فتحعلیشاه فرستاد و قول داد چنانچه ایران راه دهد که قشون فرانسه به هندوستان رود تمام بلاد از دست رفته ی ایران را از روسیه گرفته به ایران مسترد سازد فتحعلیشاه قبول کرد . دولت انگلیس که از این امر مطلع شد سرجان ملکم را از طرف فرمانفری هند و هارفرد جونز را از طرف انگلستان به دربار ایران فرستاد و متعهد شد که سالیانه 200 هزار تومان برای جنگ با روسها به ایران بپردازد به شرط آن قرار داد با فرانسه لغو شود .فتحعلیشاه هم از ژنرال گاردان ایرادگرفت و قرار داد با فرانسه را لغو کرد . در 1218 قشون امپراطور روس الکساندر به گرجستان حمله کرد و آنجا را گرفت و بعد به طرف گنجه آمد و آنجا را نیز متصرف شدند . فتحعلیشاه عباس میرزا را برای مقابله با آنها فرستاد در 1219 جنگهای سختی بین روس و ایران درگرفت که ایرانیان رشادت فوق العاده نشان دادند تا در 1228 جنگ بین ایران و روس دامه داشت یعنی 10 سال سپاهیان ایران با نداشتن تجهیزات جنگی و ندانستن فنون و تعلیمات کاف مقاومت کردند دراین موقع چون انگلیسها با روسها برعلیه ناپلئون متحدشده بودند دیگر انگلستان هیچگونه کمکی به ایران نمی کرد بلکه واسطه شدند که بین ایران و روس معاهده گلستان بسته شود طبق این معاهده که در 1228 درقریه گلستان بسته شد کلیه نقاط و بلادی که در آن تاریخ در تصرف هر یک از دولتین بود از متصرفات دائمی آن دولت محسوب شد یعنی قراباغ ، گنجه ، شکی ، شیروان ، دربند و باکو که در آن زمان تحت تصرف روسیه افتاد بود به اضافه داغستان و گرجستان مخصوص دولت روسیه شد . در سال 1240 روسها نقص عهد کرده ایروان را از فتحعلیشاه خواستند فتحعلیشاه هم به تحریک روحانیون ام به جنگ با روسیه داد . عباس میرزا در مدت کوتاهی بالغ لو ،قره کلیسا، شوره گل ،لنکران و سالیان و طالش را گرفت اهالی گنجه خود شورش کردند و درنتیجه گنجه هم به دست ایرانیان افتاد و بالاخره شکی وشیروان نیز به تصرف ایروان در آمد و تمام این فتوحات در ظرف یکماه انجام شد . در 1241 لشگری مجهز به توپخانه مفصل از طرف روس به مقابله با قشون ایران مامور شد عباس میرزا شکست خورد و تا رود ارس عقب نشست . فتحعلیشاه که در آذربایجان بود به تهران آمد و همین کار موجب فوت سرداران قشون شد و در 1243 تبریز به دست قشون روس افتاد و بالاخره در 1243 معاهده ی ترکمانچای بین ایران و روس بسته شد و دخالت بیگانگان درامورداخلی ایران از همان زمان شروع شد . این عهد نامه لطمه ی بزرگی به استقلال سیاسی و اقتصادی ایران زد . در 1235 و 1236 روابط بین ایران و عثمانی تیره شد و کار به جنگ کشید عباس میرزا مامور این جنگ شد به زودی شهرهای بایزید ملاذ گرد ، تبلیس، اخلاط، ارجیش به دست ایران افتاد . سال بعد عثمانی با 70 هزار سیاسی به مقابل قشون ایران که بسیاراندک بود شتافت و قشون عظیم عثمانی شکست خوردو متفرق شد و بین دولتین معاهده ای برقرار شد که شهرهای تسخیر شده را به عثمانی واگذارند و در مقابل عثمانی نسبت به زوار و ایرانیان مقیم عثمانی مانند اتباع خود رفتار نماید. عباس میرزا در1249 در خراسان به مرض کلیه درگذشت . فتحعلیشاه در 1250 درگذشت وزیر او میرزا آقا بزرگ قائم مقام بود .
|