روانشناسی رنگها

پس از تکلم ابتدایی ترین چاره ای که بشر به منظور انتقال عقاید و افکار خود به دیگران بدان اندیشید خط تصویری و یا همان نقاشی به صورتهای مختلف بوده است. مثلا از تصویر خورشید به مفهوم روز و از ماه به معنی شب استفاده می کرد با پیشرفت تمدن و تکامل انسانها این تصویر ها ساده تر شدند و برای انتقال پیام ها سرعت عمل پیدا کرد و قراردادی برای انتقال پیام خطی  بین خودشان بوجود آوردند، مهمترین این خط مجموعه علامتهایی است که در مصر به کار گرفته شد.و بدان (هیرو گلیف) یا خط مقدس نهاده اند که نقوش و علائمی روی برگهای پاپیروس می کشیدند. و حتی بشر زمانی را که از خط استفاده می کرد از نقاشی 

و تاثیرآن در انتقال مفاهیم غافل نماند و هجاها را با تصاویر نشان می داد مثلا برای فهماندنbelieve از علامت زنبور عسل، مگس انگبین bee و برگ leaf استفاده می کرد.

با بررسیهای به عمل آمده از نقاشیهای و کنده کاری ها منقوش بر دیواره غارها به قدمت 20000 ساله آن پی برده و می توان اذعان داشت نقاشی در تمدن های اولیه نقش اساسی داشته است. در قرن جدید پس از سقوط امپراطوری رم سبک (گوتیک) که همان مصور کردن و بازسازی شهرها آغاز می شود. سبکهای مختلف این هنر از جمله مانریسم و اوترخت و باروک و رئالیسم و رمانتیسم و امپرسیونیسم و اکسپرسیونیسم و کوبیسم و نقشهای تخیلی حاکی از دقت نظر بشر امروزه به این هنر بوده و هر یک از این سبکها توانسته اند به شیوه خود در برقراری ارتباط و ارائه اطلاعات موثر باشند.

دونالد مری Donald marray معتقد است که اغلب نویسندگان آثار خود را از روی تصاویر خلق می کند، تصاویری که آنها ابتدا در فکر خود ترسیم می کنند و سپس از روی آنها می نویسند. با این بیان از تاریخچه نقاشی و خط و تعامل آن در انقال مخیلات و تفکر  انسان به همنوعان به نظر می رسد که شالوده نویسندگی نقاشی است و این از اجزای لاینفکی هستند که بشر قادر به جدا سازی آنها نیست زیرا هر بار خواسته است بنویسد باید تصاویری را از ذهن بگذاراند و آن بار که نقشی را کشیده است نیز بی تردید مطلبی را نوشته است.

همانقدر که از تاثیر یک تصویر بر بیننده آن غافل نیستیم نباید از رنگهای تشکیل دهنده آن نیز غفلت نمائیم. زیرا از زمانهای دور رنگها همواره اطراف بشر را احاطه کرده است و وی  را به زیر سلطه خود درآورده است، صد ها هزار حلزون جان خود را از دست داده اند تا امپراطور رم توانست قبای شاهانه خود را به تن کند.

حدود یک قرن پیش یا بیشتر اساسا وضعیت ساخت رنگ تغییر و همچنین دستیابی به رنگها نیز آسان تر شد. ابتدا با ترکیب جوهر رنگها، بعد ها با مشتقات زغال سنگ و اکسیدهای متالیک رنگ تهیه می شده است. روشن است که تقریبا یرای هر عنوانی به سهولت رنگ مشخص موجودات. نه  تنها ما حالا آبی آسمانی ، رنگ قرمز غروب آفتاب رنگ سبز درختان و تمام رنگهای طبیعی را داریم. چه بسا اشیای ساخته شده دست بشر، چراغهای نئون، نقاشیها ، کاغذ دیواریها و رنگ همواره ما را متوجه و فریفته خود می سازند . امروزه دیگر فروشندگان شکر می دانند که شکر خود را باید شیشه های آبی رنگ و یا حداقل در ظروفی که زمینه آبی دارند عرضه کنند و از بسته های سبز رنگ اجتناب ورزند. حس فیزیولوژی رنگ آبی( شرینی) است و به عبارتی دیگر رنگ سبز حالت گسی را پدید می آورد. و همچنین است فروش لباسهای پشت ویترین مغازه ها در برابر چراغهای رنگی با رنگهای مختلف و مناسب برای هر لباس بشر امروزی توانسته است با انتخاب رنگهای مناسب برای داخل کابین  هواپیما ها هیجانات ناشی در پرواز در مسافران ترسو را به آرامش مبدل می سازد. و فشار عصبی آنها را کا هش داده وحالت نسبتا آرامی را به آنها می ببخشد.

در مورد یک تابلوی نقاشی یا یک عکس رنگی تاثیر روانی رنگها معمولا کمتر مشهود است زیرا عوامل دیگر چون-  موضوع، تعادل شکل ، هماهنگی رنگها باهم، میزان تحصیلات و تخصص بیننده درک زیبا شناسی او دخیل باشند. در هر حال رنگها شخصیت درونی نقاشی را به مرور فاش می نماید و بر بیننده نیز تا ثیر می گذارند.

هر یک از رنگها دارای مفهومی هستند و نباید به آنها فقط به مفهوم یک رنگ توجه کرد بلکه باید به کنه(درون) ذات آن و مفهومی را که در بر دارند توجه شود که در این قسمت به طور اختصار مفاهیم رنگها را ذکر نمائیم: هر یک از رنگها از نظر ساختار معنی فیزیولوژی وروانشناسی به دقت انتخاب شده اند. این معنا اهمیت کلی دارد و درسراسر دنیا برای پیر و جوان ، مرد و زن، تحصیل کرده و درس نخوانده، متمدن و غیر متمدن یکسان است. در حقیقت تنها محدودیتی که می تواند وجود داشته باشدضرورت تماس با شخص مورد آزمایش می باشد. اگر او قادر به درک آنچه که از او انتظار می رود باشد صفحه های رنگی را بیند( صرف نظر از کور رنگی او) و سلیقه خود را بیان کند، در اینصورت آزمایش در مورد او عملی می شود.

1-      رنگ خاکستری: رنگ خاکستری خنثی است یعنی نه ذهنی است نه عینی، نه درونی است، نه بیرونی، نه هیجان انگیز است نه آرام بخش. رنگ خاکستری یک قلمرو اشغال شده نیست. خاکستری حد فاصل میان مناطق متضاد که در هر طرف آن راه مختلف وجود دارد. هر کس که رنگ خاکستری را در ردیف اول بر گزیند بدان معناست که می خواهد دور هر چیز دیوار بکشد غیر متعهد و فاقد مسئولیت است. بطوری که می توان خود را در برابر تاثیر یا تحریکات بیرونی حفظ کند.

2-      رنگ آبی: رنگ آبی به معنای وفاداری و صداقت است رنگ آبی با عمق احساسات ارتباط دارد و به عنوان یک حساسیت آرامش یافته. رنگ آبی مطلوب افراد چاق می باشد و خشنودی و کامیابی را بیان می کند. کسی به رنگ ابی علاقه دارد احساس می کند که وی می توند به دیگران اعتماد کردهو مورد اعتماد سایرین باشد.

3-      رنگ سبز: از دیدگاه روانشناسی ثبات قدم و استقامت در کارها از خصوصیات بارز این رنگ است. کسی به اینرنگ علاقه دارد می خواهد عقایدش را به دیگران تحمیل کند. خودش را متون هر کاری می داند و می خواهد به دیگران درس اخلاق بدهد و یا آنان را سرزنش کند.

4-      رنگ قرمز:رنگ قرمز به عنوان محرک اراده برای پیروزی، انگیزه ای برای فعالیت، ورزش، کوشش،رقابت و کارهای مهم است. کسی که به رنگ قرمز علاقه دارد می خواهد از طریق فعالیت هایش فرد مجرب و کاملی باشد. همکاری با روحیه، نیروی خلاق رشد و توسعه، احساسات عاشقانه یا فعالیت خیالبافانه واغراق آمیز اساسابه وسیله قرمز بیان میشود.

5-      رنگ زرد: صفات اصلی رنگ زرد عبارتند از: روشنی، انعکاس، خاصیت حاکی از امیدواری و خوشی روحی نرمی و آرامش را بیان میکند. کسی که به رنگ زرد علاقه دارد می خواهد کارهای مهمی را انجام داده و مورد توجه دیگران قرار گیرد.

6-      رنگ بنفش : رنگ بنفش ترکیبی از رنگ قرمز و آبی است. با وجودی که یک رنگ مجزا و مشخص به شمار می آید. اما روشنی دو رنگ را ندارد. کسی که به رنگ بنفش علاقه دارد نشان می دهد می خواهد هر کسی که با او نزدیک او را درک کند. آرزو دارد دلربا و فریبنده باشد. میخواهد دیگران را مفتون سازد.

7-      رنگ قهوه ای: رنگ قهو ه ای ترکیبی از دو رنگ قرمز و زرد است.

8-      رنگ سیاه: رنگ سیاه تیره ترین رنگ می باشد. رنگ سیاه بیانگر مرز مطلقی است که در ماورای آن زندگی متوقف می شود. بدین ترتیب نظر پوچی وعدم را بیان می دارد. رنگ سیاه به معنای (نه) نقطه مقابل سفید به معنای(بله)است. کسی که اول رنگ سیاه را انتخاب می کند و به آن علاقه دارد می خواهد هر چیزی که نمی تواند بدان اعتراض کند نفی نماید و احساس می کند که هیچ چیز آنطور که باید باشد نیست.او در مقابل سرنوشت یا حداقل در برابر سرنشت و تقدیر خود ایستادگی می کند واحتمال دارد این عمل را از روی ناشی گری و شتاب زدگی باشد.